Judo

Το Τζούντο, που σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει "ο δρόμος της ευγένειας" είναι το πρώτο Ολυμπιακό Άθλημα που προήλθε από την Ασία. Πρωτοεμφανίστηκε το 1982 στην Ιαπωνία έχοντας ως βάση τεχνικές από διάφορες σχολές ju jitsu. Στις μέρες μας, είναι διαδεδομένο και στις πέντε ηπείρους με εκατομμύρια αθλητές κατεγραμμένους. Απευθύνεται σε αθλητές όλων των ηλικιών (από 4,5 χρονών) και των δύο φύλων.

Judo Instructor

Μηνάς Φιλίππου
Καθηγητής Φυσικής Αγωγής
Μαύρη ζώνη 2ο Dan Judo
Προπονητής Τζούντο παίδων-εφήβων στο Budo Center Νέας Φιλαδέλφειας, 2002-2007
Συντονιστής Εθελοντών Τζούντο στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας 2004
Ομαδάρχης κατασκηνώσεων ΑΜΕΑ Αγίου Ανδρέα, 2008
Μέλος Εθνικής ομάδας Τζούντο από το 1998 έως το 2006 με σημαντικές διακρίσεις
Personal Trainer στα Universal Gym Νλεας Ιωνίας, 2002 - 2005

Judo History

Το Τζούντο πρωτοεμφανίστηκε στην Ιαπωνία το 1882 από τον Jigoro Kano, έχοντας ως βάση τεχνικές από διάφορες σχολές "Ju jitsu" (Τζου ζίτσου) που είχαν αναπτυχθεί στους αιώνες ως πολεμικές τέχνες. Ο Jigoro Kano αφιέρωσε την ζωή του στην εκπαίδευση και διάδοση του τζούντο και δημιούργησε τις βάσης του σημερινού αθλήματος.
Από το 1909 και για τα επόμενα 30 χρόνια, ο Jigoro Kano συμμετείχε στο Ολυμπιακό κίνημα ως μέλος της ΔΟΕ όντας ένας από τους βασικούς συνεργάτες του Baron Pierre de Coubertin. Ο Jigoro Kano ήταν επίσης υπεύθυνος για την ίδρυση της Διεθνούς Ομοσπονδίας Τζούντο (IJF) καθώς πρότεινε την δημιουργία της στην δεκαετία του 1930. Τελικά η Ομοσπονδία δημιουργήθηκε το 1951 από 13 ιδρυτικά μέλη-χώρες της Ευρώπης.
Σήμερα η IJF συνίσταται από περισσότερες από 190 χώρες.
Το πρώτο Παγκόσμιο πρωτάθλημα έλαβε χώρα στο Τόκιο το 1956, με 31 συμμετοχές από 21 χώρες. Η εισαγωγή των κατηγοριών κιλών επηρέασε την ανάπτυξη του τζούντο, και σήμερα υπάρχουν επτά κατηγορίες ανδρών και επτά γυναικών. Το Τζούντο ανδρών εισήχθη στο Πρόγραμμα της Ολυμπιάδας του Τόκιο το 1964 ως το πρώτο Ολυμπιακό άθλημα που προήλθε από τη Ασία. Μετά το πρώτο Παγκόσμιο πρωτάθλημα γυναικών στην Νέα Υόρκη το 1980, το γυναικείο τζούντο αναπτύχθηκε με γοργούς ρυθμούς. Το 1992, στην Ολυμπιάδα της Μπαρτσελώνα, εντάσσεται στο Αγωνιστικό Πρόγραμμα και το Τζούντο γυναικών, το πρώτο από τα λεγόμενα βαρέα αθλήματα.
Μεγάλες δυνάμεις στο άθλημα θεωρούνται η Γαλλία, η Ιαπωνία, η Κορέα, η Κούβα και η Ρωσία. Ωστόσο, η διασπορά μεταλλείων στους Ολυμπιακούς Αγώνες είναι πολύ μεγάλη. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνει και της Αθήνας περίπου 25 χώρες μοιράστηκαν τα 56 μετάλλια.

Judo in Greece

Στην Ελλάδα το Τζούντο εμφανίστηκε τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια και κυρίως μετά τον πόλεμο της Κορέας. Την αθλητική του μορφή την πήρε το 1977, οπότε και αναγνωρίστηκε από την Πολιτεία σαν άθλημα και εντάχθηκε στον Σ.Ε.Γ.Α.Σ. Τελικά, το 1985 δημιουργείτε η Ελληνική Ομοσπονδία Τζούντο (ΕΟΤ).
Σήμερα η ΕΟΤ αριθμεί πάνω από 80 σωματεία και πάνω από 6.000 αθλητές και αθλήτριες σε όλη την χώρα. Κάθε χρόνο διεξάγονται Πανελλήνια και Διασυλλογικά πρωταθλήματα όλων των ηλικιακών κατηγοριών, καθώς και πλήθος ημερίδων.
Η ΕΟΤ έχει επίσης διοργανώσει με επιτυχία μεγάλα αθλητικά γεγονότα, όπως το Πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα Ανδρών & Γυναικών το 1993, το Πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα Νέων & Νεανίδων το 1989, τους Μεσογειακούς Αγώνες το 1991, Βαλκανικούς αγώνες κ.αλ.
Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας ο Ηλίας Ηλιάδης κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στη κατηγορία των -81 κιλών και με τα μετάλλια που κατέκτησε στην συνέχεια μαζί με τους υπόλοιπους Έλληνες αθλητές, τοποθέτησε την Ελλάδα στον χάρτη του παγκόσμιου τζούντο.

Judo Morales

Το Τζούντο έχει δύο βασικά στοιχεία - την αθλητική ικανότητα της επίθεσης και άμυνας και την κουλτούρα του αθλήματος μέσω της οποίας παρουσιάζεται αυτή η ικανότητα. Ο ηθικός κώδικας του τζούντο είναι – ευγένεια, θάρρος, ειλικρίνεια, αυτοέλεγχος, τιμή, σεμνότητα, φιλία, σεβασμός. Στους αγώνες τζούντο, ένας τζουντόκα θα αποκλειστεί αν χτυπήσει σκόπιμα τον αντίπαλό του.

Judo Etiquette

Το πιο ορατό στοιχείο από το τελετουργικό του τζούντο είναι η υπόκλιση. Στους αγώνες, οι τζουντόκα υποκλίνονται ο ένας στον άλλο στην αρχή και στο τέλος του αγώνα για να δείξουν την ευγένεια και τον σεβασμό τους και ο ένας προς τον άλλο ως αντίπαλοι αλλά και προς το θεσμό του τζούντο που ενθαρρύνει το τίμιο παιχνίδι (Fair play). Η υπόκλιση λοιπόν είναι μια σωματική έκφραση ευγνωμοσύνης και εκτίμησης.

Judo Catagories

Στο Τζούντο υπάρχουν 7 κατηγορίες κιλών για τους άνδρες και 7 για τις γυναίκες:

 Άντρες                                     Γυναίκες
-60 κιλά                                    -48 κιλά
-66 κιλά                                    -52 κιλά
-73 κιλά                                    -57 κιλά
-81 κιλά                                    -63 κιλά
-90 κιλά                                    -70 κιλά
-100 κιλά                                  -78 κιλά
+100 κιλά                                 +78 κιλά
«Ανοικτή»                                «Ανοικτή»

Στην «Ανοικτή» κατηγορία μπορούν να συμμετέχουν αθλητές ανεξαρτήτου κιλών

Judo Equipment

Το τζουντόγκι – η στολή του τζούντο Το τζουντόγκι κατασκευάζεται από χοντρό βαμβακερό ύφασμα καθώς οι αθλητές πιάνονται από το κολάρο, το πέτο, την ζώνη και το παντελόνι του αντιπάλου για να εκτελέσουν τις διάφορες τεχνικές.
Για πολλά χρόνια, το τζουντόγκι ήταν μόνο άσπρο. Στην Ολυμπιάδα του Σίδνεϊ υιοθετήθηκε και το μπλε τζουντόγκι, για να μπορεί να γίνεται ευκολότερα η διάκριση μεταξύ των αντιπάλων.

Το στρώμα Ο αγώνας διεξάγεται πάνω σε τετράγωνο στρώμα 8μ χ 8μ και εξωτερική περιοχή ασφαλείας μήκους 3μ.
Το χρώμα των στρωμάτων (Tatami) ποικίλει, αλλά συνήθως χρησιμοποιείται πράσινο για το εσωτερικό αγωνιστικό χώρο και κόκκινο για την εξωτερική ζώνη ασφαλείας

Οι ζώνες στο τζούντο Με τις διαβαθμιζόμενες ζώνες στο τζούντο αναγνωρίζεται η αθλητική ικανότητα κάθε τζουντόκα, το εύρος των τεχνικών του γνώσεων και η συνεισφορά του στο άθλημα. Ο βαθμός φαίνεται από το χρώμα της ζώνης.
Οι δύο τύποι βαθμών είναι το kyu και το dan. Οι βαθμοί του dan είναι οι υψηλότεροι και επιδεικνύονται με μια μαύρη ζώνη. Οι βαθμοί του kyu επιδεικνύονται με χρωματιστές ζώνες.
Αν και οι διαβαθμίσεις των kyu ποικίλλουν από χώρα σε χώρα, το πιο αποδεκτό ιεραρχικό σύστημα παγκοσμίως είναι το εξής:

• 5ο kyu: κίτρινη ζώνη
• 4ο kyu: πορτοκαλί ζώνη
• 3ο kyu: πράσινη ζώνη
• 2ο kyu: μπλε ζώνη
• 1ο kyu: καφέ ζώνη
• 1ο – 5ο dan: Μαύρη ζώνη
• 6ο – 8ο dan: μαύρη ή ασπροκόκκινη ζώνη
• 9ο – 10ο dan: μαύρη ή κόκκινη ζώνη

Όλοι οι αρχάριοι τζουντόκα ξεκινούν με άσπρη ζώνη.
Οι μαύρες ζώνες απονέμονται στους μαθητές που έχουν επάρκεια γνώσεων στις τεχνικές του τζούντο κι έχουν επιδείξει σοβαρότητα και αφοσίωση ως εκπαιδευόμενοι. Υπάρχει μια γενική αντίληψη ότι η μαύρη ζώνη σημαίνει ότι κάποιος είναι ειδικός. Ο 1ος βαθμός της μαύρης ζώνης (το 1ο dan) στο τζούντο σημαίνει ότι ο σπουδαστής είναι πραγματικά έτοιμος ν' αρχίσει να μαθαίνει τζούντο!
Για να συμμετάσχει ένας αθλητής στους Ολυμπιακούς Αγώνες θα πρέπει να είναι κάτοχος μαύρης ζώνης (1ου dan τουλάχιστον).

Judo Rules

Οι δύο αθλητές (τζουντόκα) φορώντας ο ένας μπλε στολή (τζουντόγκι) και ο άλλος λευκή, αγωνίζονται για πέντε λεπτά. Ο αγώνας διευθύνεται από έναν κεντρικό διαιτητή και δύο κριτές με ισότιμη γνώμη. Οι αποφάσεις παίρνονται με τον κανόνα της πλειοψηφίας και το αποτέλεσμα δίνεται από τον διαιτητή με χαρακτηριστική κίνηση του χεριού και αναφώνηση του βαθμού ή της ποινής.
Ένας αγώνας τζούντο κερδίζεται από έναν αθλητή όταν πάρει ippon (ένας βαθμός = 10 πόντοι) πραγματοποιώντας μία επιτυχημένη τεχνική και άμεσα τερματίζεται ο αγώνας.
Υπάρχουν τεχνικές, οι οποίες αξιολογούνται με μικρότερης αξίας βαθμούς όπως waza-ari (7 πόντους) και yuko (5 πόντους). Υπάρχουν και αντίστοιχης αξίας ποινές που μπορούν να δοθούν σε ένα αθλητή για μικρές παραβάσεις, shido (απλή παρατήρηση) 2 shido (=yuko), 3 shido (=waza-ari) και 4 shido (=ippon). Υπάρχει επίσης και ποινή για μεγάλες παραβάσεις, hansoku make (=ippon), που όπως και στην περίπτωση των 4ων shido, αποφέρει την άμεση ήττα του αθλητή. 
Δύο waza-ari προστίθενται για να γίνουν Ippon. Το ίδιο ισχύει και όταν ένας αθλητής έχει ήδη πάρει waza-ari και ο αντίπαλος του παίρνει στη συνέχεια δέχεται 3ο shido.
Το yuko δεν προστίθενται.
Σε περίπτωση που δεν επιτευχεί Ippon, νικητής αναδεικνύεται ο αθλητής που έχει τον μεγαλύτερης αξίας βαθμό,μετά το πέρας των πέντε λεπτών.
Ο βαθμός Ippon δίνεται όταν ο αθλητής, εφαρμόζοντας μία τεχνική ρίψεων, ρίξει τον αντίπαλό του στην πλάτη με πολλή δύναμη, ταχύτητα και έλεγχο.
Waza-ari δίνεται όταν ο διαιτητής και οι κριτές θεωρήσουν ότι λείπει ένα από τα στοιχεία του ippon από μια ρίψη. Αυτό μπορεί να είναι π.χ. ότι ο αντίπαλος δεν πέσει με την πλάτη ή ότι ο αθλητής δεν βάλει αρκετή δύναμη.
Yuko δίνεται όταν λείπουν δύο από τα απαιτούμενα στοιχεία στην ρίψη. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί όταν π.χ. ο αντίπαλος πέσει πλάγια και χωρίς ταχύτητα.
Επίσης, ο βαθμός Ippon δίνεται όταν ο αθλητής, εφαρμόζοντας μία τεχνική ακινητοποίησης, κρατήσει τον αντίπαλό του στο έδαφος για 25 δευτερόλεπτα. Ο διαιτητής ανακοινώνει την αρχή και το τέλος της ακινητοποίησης “osaekomi”.
Waza-ari δίνεται όταν ο αντίπαλος ξεφύγει από την ακινητοποίηση σε χρόνο ίσο με 20’’ και έως 24’’.
Υuko δίνεται όταν ο αντίπαλος ξεφύγει από την ακινητοποίηση σε χρόνο ίσο με 15’’ και έως 19’’.

Tέλος, ο βαθμός Ippon δίνεται όταν ο αθλητής, εφαρμόζοντας τεχνική πνιγμού ή τεχνική εξάρθρωσης, αναγκάσει τον αντίπαλό του να εγκαταλείψει τον αγώνα χτυπώντας ελαφρά δύο ή περισσότερες φορές με το χέρι/πόδι του ή λέγοντας ’’maitta’’ («εγκαταλείπω»). 

“Golden score”

Στην περίπτωση όπου δεν ανακηρυχθεί νικητής μετά το πέρας των 5 λεπτών, ο διαιτητής κηρύσσει την έναρξη του “Golden score”, παρατείνοντας τον αγώνα για άλλα 5 λεπτά και μηδενίζοντας την μέχρι τότε βαθμολογία. Ο αθλητής που θα επιτύχει τον πρώτο βαθμό, ανακηρύσσεται νικητής του αγώνα.

Judo Interesting Links

Οι τεχνικές του τζούντο

Γλωσσάρι

Βασικές στάσεις σώματος